Wielu maturzystów zastanawia się, czy egzamin z przedmiotu na poziomie rozszerzonym jest naprawdę obowiązkowy i jakie konsekwencje niesie za sobą jego wybór. W tym artykule rozwiejemy wszelkie wątpliwości, wyjaśniając oficjalne zasady CKE oraz kluczową rolę rozszerzenia w procesie rekrutacji na studia wyższe.
Matura rozszerzona jest obowiązkowa, ale bez progu zdawalności klucz do studiów wyższych
- Każdy maturzysta musi obowiązkowo przystąpić do jednego egzaminu pisemnego z przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym.
- Dla egzaminu na poziomie rozszerzonym nie ma określonego progu zdawalności (30%), wystarczy do niego przystąpić.
- Wynik z matury rozszerzonej jest kluczowy w procesie rekrutacji na większość kierunków studiów stacjonarnych na uczelniach publicznych.
- Oprócz rozszerzenia, aby zdać maturę, musisz uzyskać minimum 30% z trzech egzaminów pisemnych na poziomie podstawowym (polski, matematyka, język obcy) oraz z dwóch egzaminów ustnych (polski, język obcy).
- Maturzysta może przystąpić do maksymalnie pięciu dodatkowych egzaminów rozszerzonych, co jest strategicznym wyborem pod kątem rekrutacji.
- Formuła egzaminu maturalnego w 2026 roku pozostaje bez zmian w stosunku do lat 2023-2025.
Krótka odpowiedź na kluczowe pytanie: Czy każdy musi zdawać rozszerzenie?
Tak, każdy maturzysta ma obowiązek przystąpienia do jednego egzaminu pisemnego z wybranego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. Kluczową informacją jest jednak to, że dla tego egzaminu nie ma określonego progu zdawalności, czyli nie musisz uzyskać minimalnie 30% punktów, aby zdać maturę. Samo przystąpienie do egzaminu jest wystarczające. Dlaczego więc wybór przedmiotu rozszerzonego i osiągnięty na nim wynik są tak ważne? Ponieważ to właśnie one stanowią często decydujący czynnik w procesie rekrutacji na wymarzone studia wyższe, zwłaszcza na popularne kierunki studiów stacjonarnych na uczelniach publicznych.
Oficjalne zasady CKE: Co musisz zdać, by mieć maturę?
Trzy filary egzaminu, czyli obowiązkowe przedmioty na poziomie podstawowym
- Język polski (pisemny, poziom podstawowy): Aby zdać, musisz uzyskać minimum 30% punktów.
- Matematyka (pisemny, poziom podstawowy): Wymagane jest minimum 30% punktów.
- Język obcy nowożytny (pisemny, poziom podstawowy): Podobnie jak w przypadku polskiego i matematyki, konieczne jest zdobycie co najmniej 30% punktów.
Egzaminy ustne: Sprawdzian, który trzeba zaliczyć
Oprócz pisemnych egzaminów na poziomie podstawowym, każdy zdający musi również przystąpić do dwóch egzaminów ustnych: z języka polskiego oraz z języka obcego nowożytnego. Tak jak w przypadku pisemnych egzaminów podstawowych, dla każdego z nich obowiązuje próg zdawalności wynoszący 30% punktów. Niezaliczenie któregokolwiek z tych pięciu obowiązkowych egzaminów (trzech pisemnych podstawowych i dwóch ustnych) skutkuje nieuzyskaniem świadectwa dojrzałości.Przedmiot dodatkowy: Obowiązek przystąpienia, ale bez progu zdawalności!
Jak już wspomniano, każdy maturzysta musi przystąpić do jednego egzaminu pisemnego z wybranego przez siebie przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. To kluczowy element, który odróżnia go od egzaminów obowiązkowych. Najważniejsza informacja jest taka, że dla tego egzaminu nie ma progu zdawalności. Oznacza to, że nawet jeśli uzyskasz 0% punktów, ale formalnie przystąpisz do egzaminu, spełnisz ten wymóg. Wyjątkiem od tej reguły są absolwenci szkół dwujęzycznych, dla których obowiązkowa jest matura z języka obcego na poziomie dwujęzycznym.
Wybór rozszerzeń: Jeden obowiązkowy, a może więcej?
Reguła minimum: Do czego zobowiązuje Cię CKE?
Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) jasno określa, że do zdania matury wystarczy przystąpienie do jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. Jak podkreślaliśmy, nie ma znaczenia wynik procentowy liczy się sam fakt podjęcia próby. To absolutne minimum, które trzeba spełnić.
Maksymalnie sześć przedmiotów: Kto powinien rozważyć taką opcję?
Chociaż CKE wymaga jedynie przystąpienia do jednego przedmiotu rozszerzonego, każdy maturzysta ma prawo wybrać i przystąpić do egzaminów z maksymalnie pięciu dodatkowych przedmiotów. Łącznie daje to możliwość zdawania sześciu egzaminów na poziomie rozszerzonym (wliczając ten jeden obowiązkowy). Taka strategia jest niezwykle korzystna dla osób, które mają jasno określone plany dotyczące dalszej edukacji. Wyższe wyniki z kilku przedmiotów rozszerzonych mogą znacząco zwiększyć ich szanse na dostanie się na wymarzone kierunki studiów, gdzie konkurencja jest duża.
Czy "oblanie" rozszerzenia unieważnia całą maturę? Rozwiewamy mity
To częsty mit, który warto rozwiać. Uzyskanie poniżej 30% punktów z egzaminu na poziomie rozszerzonym absolutnie nie unieważnia całej matury. Ponieważ nie ma progu zdawalności dla tego egzaminu, liczy się jedynie fakt, że do niego przystąpiłeś. Twoja matura jest zdana, jeśli spełnisz wymogi dotyczące wszystkich egzaminów obowiązkowych (podstawowych i ustnych) oraz jeśli formalnie przystąpiłeś do jednego egzaminu rozszerzonego. Wynik z tego ostatniego będzie miał jednak kluczowe znaczenie dla rekrutacji.
Rozszerzenie: Twój bilet na wymarzone studia
Jak uczelnie liczą punkty rekrutacyjne? Rola "współczynników" i "wag"
Wynik z egzaminu na poziomie rozszerzonym jest często najważniejszym kryterium w procesie rekrutacji na studia, szczególnie na uczelniach publicznych i popularnych kierunkach. Uczelnie stosują system punktacji, w którym wyniki z wybranych przedmiotów rozszerzonych są mnożone przez specjalne "współczynniki" lub "wagi". Im wyższy wynik z przedmiotu, który ma wysoki współczynnik dla danego kierunku, tym więcej punktów zdobędziesz. To właśnie te punkty decydują o Twojej pozycji na liście rankingowej kandydatów.Czy brak rozszerzenia całkowicie zamyka drzwi na uniwersytet?
Odpowiedź brzmi: w praktyce tak, jeśli marzysz o popularnych kierunkach na renomowanych uczelniach. Bez dobrego wyniku z odpowiedniego przedmiotu rozszerzonego, dostanie się na wiele kierunków studiów stacjonarnych na uczelniach publicznych jest niezwykle trudne, a często wręcz niemożliwe. Brak rozszerzenia znacząco ogranicza Twoje możliwości wyboru, zmuszając do rozważenia kierunków o mniejszej popularności lub uczelni, które mają inne kryteria rekrutacji.
Przykładowe kierunki studiów i ich kluczowe wymagania maturalne
- Informatyka: Kluczowe są zazwyczaj matematyka i informatyka (jeśli dostępna) na poziomie rozszerzonym.
- Medycyna: Najczęściej wymagane są biologia i chemia na poziomie rozszerzonym, czasem matematyka.
- Prawo: Wymagane są zazwyczaj język polski i historia na poziomie rozszerzonym.
- Ekonomia/Finanse: Matematyka i język angielski na poziomie rozszerzonym są zazwyczaj priorytetem.
- Psychologia: Język polski, biologia lub rozszerzona matematyka mogą być kluczowe.
- Filologia angielska: Rozszerzony język angielski jest oczywiście absolutną podstawą.
Jak mądrze wybrać przedmiot rozszerzony?
Krok 1: Analiza wymagań rekrutacyjnych Twoich wymarzonych kierunków
To absolutnie pierwszy i najważniejszy krok. Dokładnie sprawdź wymagania rekrutacyjne na stronach internetowych uczelni, które Cię interesują. Zwróć uwagę nie tylko na nazwy przedmiotów, ale także na ich wagi punktowe. Czasem przedmiot, który wydaje się mniej oczywisty, może mieć wyższy mnożnik dla Twojego wymarzonego kierunku.
Krok 2: Szczera ocena własnych zainteresowań i mocnych stron
Wybór przedmiotu rozszerzonego powinien być świadomy. Zastanów się, które przedmioty lubisz, w których czujesz się najpewniej i które sprawiają Ci najmniej trudności. Nauka do matury rozszerzonej wymaga dużo pracy, dlatego wybór czegoś, co Cię interesuje, znacząco ułatwi ten proces i zwiększy szansę na dobry wynik.
Najpopularniejsze wybory maturzystów: Podążaj za tłumem czy własną ścieżką?
Tradycyjnie, najczęściej wybieranymi przedmiotami rozszerzonymi są: język angielski, matematyka, geografia, język polski, biologia i chemia. Chociaż popularność tych przedmiotów wynika często z ich powszechności na kierunkach studiów, nie kieruj się ślepo modą. Zawsze analizuj swoje indywidualne potrzeby i plany. Czasem mniej popularny wybór, ale zgodny z Twoimi predyspozycjami, może okazać się strzałem w dziesiątkę.
Przeczytaj również: Matura z biologii rozszerzonej: pewniaki CKE i strategie nauki
Co dalej, jeśli nie zdajesz rozszerzenia? Alternatywne ścieżki
Rekrutacja na uczelnie prywatne: Czy tam zasady są inne?
Uczelnie prywatne często mają bardziej elastyczne kryteria rekrutacyjne. Chociaż wyniki z matury nadal są brane pod uwagę, mogą one stanowić tylko jeden z elementów oceny. Czasem wystarczy zdać maturę (czyli spełnić wymogi formalne), a rekrutacja opiera się na rozmowie kwalifikacyjnej, portfolio lub dodatkowych testach. Warto jednak zawsze sprawdzić konkretne zasady każdej uczelni.
Studia zaoczne i niestacjonarne jako realna opcja
Studia zaoczne i niestacjonarne, często nazywane studiami wieczorowymi, są doskonałą alternatywą dla wielu osób. Zazwyczaj mają mniej rygorystyczne wymagania dotyczące wyników z rozszerzeń. Są to również studia płatne, co może wpływać na politykę rekrutacyjną uczelni. To dobra opcja dla osób, które chcą łączyć naukę z pracą lub innymi zobowiązaniami.
Szkoły policealne i kursy zawodowe: Szybka droga do kwalifikacji
Jeśli Twoim priorytetem jest szybkie zdobycie konkretnych kwalifikacji zawodowych, a niekoniecznie kontynuowanie edukacji akademickiej na tradycyjnych studiach, szkoły policealne i kursy zawodowe mogą być idealnym rozwiązaniem. Nie wymagają one zdawania matury rozszerzonej, a często kończą się uzyskaniem certyfikatu lub dyplomu potwierdzającego konkretne umiejętności, cenione na rynku pracy.
