Cypr, ta słoneczna wyspa na Morzu Śródziemnym, kryje w sobie bogactwo historii, a jedną z jej najbardziej fascynujących opowieści jest ta o św. Pawle. To właśnie tutaj, na tej ziemi, Apostoł Narodów po raz pierwszy zetknął się z europejskim gruntem w swojej misyjnej podróży, dokonując przełomowych wydarzeń, które na zawsze odcisnęły piętno na historii chrześcijaństwa. Zapraszam Was do odkrycia Pafos miasta, które było świadkiem tych niezwykłych zdarzeń i które do dziś zachowało ślady tej biblijnej podróży.
Przeczytaj również: Nauka zdalna: Kluczowe zalety, oszczędność i rozwój. Poznaj je!
Pafos rzymska stolica Cypru, gdzie św. Paweł dokonał historycznego nawrócenia prokonsula
- Głównym miastem na Cyprze, w którym nauczał św. Paweł, było Pafos, ówczesna stolica rzymskiej prowincji.
- Wizyta miała miejsce podczas pierwszej podróży misyjnej św. Pawła (lata 45-49 n.e.), w towarzystwie Barnaby i Jana Marka.
- Kluczowym wydarzeniem w Pafos było nawrócenie rzymskiego prokonsula Sergiusza Pawła, po tym jak św. Paweł sprawił, że mag Bar-Jezus (Elimas) oślepł.
- Nawrócenie prokonsula było przełomowym momentem dla wczesnego chrześcijaństwa, demonstrującym siłę nowej wiary.
- Materialnym śladem tej obecności jest tzw. "Pręgierz św. Pawła" w ruinach bazyliki Agia Kyriaki Chrysopolitissa.
- Cała historia jest szczegółowo opisana w Dziejach Apostolskich (Dz 13, 4-12).

Cypr pierwsza wyspa ewangelizowana przez św. Pawła
Pierwsza podróż misyjna św. Pawła, która rozpoczęła się około 45 roku n.e., stanowiła kamień milowy w rozprzestrzenianiu się Ewangelii poza Palestynę. Wybór Cypru jako pierwszego celu tej epokowej wyprawy nie był przypadkowy. Strategiczne położenie wyspy na szlakach handlowych i komunikacyjnych Morza Śródziemnego czyniło ją naturalnym punktem wyjścia do dalszej ewangelizacji. Była to pierwsza wyspa, na którą dotarło chrześcijaństwo w swojej zorganizowanej formie, a jej mieszkańcy jako pierwsi usłyszeli głoszone przez Apostoła Narodów słowo Boże w kontekście misyjnym poza Azją Mniejszą.
Z kim Apostoł Narodów podróżował i jaki był cel ich wyprawy?
W tę historyczną podróż św. Paweł wyruszył w towarzystwie swoich wiernych współpracowników: Barnaby, który miał szczególne więzi z Cyprem, gdyż sam pochodził z tej wyspy i był z pochodzenia Lewitą, oraz młodego Jana Marka, późniejszego autora Ewangelii. Głównym i nadrzędnym celem tej wyprawy było głoszenie Dobrej Nowiny o zbawieniu w Jezusie Chrystusie poganom i Żydom zamieszkującym te tereny, umacnianie nowo powstałych wspólnot chrześcijańskich oraz zakładanie nowych ośrodków wiary. Była to misja pełna wyzwań, ale i obfitująca w Boże cuda i znaki.
Pafos rzymska stolica i miejsce przełomowego cudu
Po przybyciu na Cypr, św. Paweł i jego towarzysze rozpoczęli swoją misję od Salaminy, tętniącego życiem portu na wschodnim wybrzeżu wyspy. Tam, w synagogach, głosili Ewangelię, napotykając zarówno na życzliwość, jak i na opór. Następnie, przemierzając całą wyspę, dotarli do Pafos na zachodnim wybrzeżu. W tamtym czasie Pafos było stolicą rzymskiej prowincji Cypr, ważnym ośrodkiem administracyjnym i kulturalnym, co czyniło je kluczowym miejscem dla dalszej działalności misyjnej. To właśnie tutaj miały rozegrać się wydarzenia, które miały fundamentalne znaczenie dla dalszych losów chrześcijaństwa.
Kim był Sergiusz Paweł, rzymski prokonsul rezydujący w Pafos?
W Pafos św. Paweł i Barnaba zostali wezwani przed oblicze Sergiusza Pawła, rzymskiego prokonsula wyspy. Był to człowiek o wysokiej randze i znaczeniu w strukturach Imperium Rzymskiego, człowiek roztropny, który pragnął poznać nową naukę, o której słyszał. Jego obecność i zainteresowanie Ewangelią stanowiły niezwykłą okazję dla misjonarzy, ale jednocześnie ściągnęły na nich uwagę przeciwników wiary, którzy próbowali odwieść prokonsula od słuchania apostołów.
Konfrontacja z magiem Elimasem: Wydarzenie, które zmieniło bieg historii
Wśród tych, którzy sprzeciwiali się Pawłowi i Barnabie, był niejaki Bar-Jezus, znany również jako Elimas. Był to żydowski mag i fałszywy prorok, który miał wpływ na prokonsula. Kiedy Paweł, napełniony Duchem Świętym, zdał sobie sprawę z jego podstępnych działań, skonfrontował się z nim w mocnych słowach, nazywając go "synem diabła" i "wrogiem wszelkiej sprawiedliwości". Następnie, na znak Bożej mocy i w celu zademonstrowania prawdy, Paweł sprawił, że Elimas na pewien czas oślepł. Ten spektakularny cud, dokonany na oczach prokonsula i jego świty, wywarł ogromne wrażenie.
Nawrócenie, które odbiło się echem w Imperium Rzymskim
Widok oślepłego maga i moc słów św. Pawła poruszyły serce Sergiusza Pawła. Gdy zobaczył, co się stało, uwierzył w Jezusa Chrystusa i przyjął chrzest. To wydarzenie było absolutnie przełomowe. Po raz pierwszy w historii misji chrześcijańskiej tak wysoki rangą rzymski urzędnik publicznie przyjął nową wiarę. Nawrócenie prokonsula było potężnym świadectwem siły chrześcijaństwa, pokazując, że Ewangelia jest skierowana do wszystkich zarówno do zwykłych ludzi, jak i do elit Imperium Rzymskiego. Był to dowód na to, że nowa wiara potrafi przeniknąć nawet najmocniej umocnione struktury pogańskiego świata.
Biblijny zapis cudu w Pafos: Gdzie w Dziejach Apostolskich o tym przeczytamy?
Całe to niezwykłe wydarzenie, od przybycia apostołów na Cypr, przez ich działalność w Salaminie, aż po dramatyczną konfrontację i nawrócenie prokonsula w Pafos, zostało szczegółowo opisane w Dziejach Apostolskich. Jest to jedno z najbardziej klarownych i doniosłych świadectw o początkach misji chrześcijańskiej poza Palestyną. Szczegółowy opis znajdziemy w rozdziale 13, wersety od 4 do 12:
"A oni, wysłani przez Ducha Świętego, zeszli do Seleucji, a stamtąd odpłynęli na Cypr. Gdy przybyli do Salaminy, głosili słowo Boże w synagogach żydowskich. Mieli też ze sobą Jana jako pomocnika. Przeszedłszy całą wyspę aż do Pafos, spotkali pewnego maga, fałszywego proroka żydowskiego, imieniem Bar-Jezus, który był u prokonsula Sergiusza Pawła, męża roztropnego. Ten wezwał Barnabę i Saula, pragnąc usłyszeć słowo Boże. Lecz sprzeciwiał im się Elimas mag (tak bowiem tłumaczy się jego imię), usiłując odwieść prokonsula od wiary. Wtedy Saul, który jest także Paweł, napełniony Duchem Świętym, spojrzał na niego i rzekł: O, pełny wszelkiej podstępności i wszelkiej przewrotności, synu diabła, wrogu wszelkiej sprawiedliwości! Czyż nie przestaniesz wykrzywiać prostych dróg Pana? A teraz oto ręka Pana jest na tobie, i będziesz ślepy, nie widząc słońca przez pewien czas. I natychmiast spadły na niego mgła i ciemność, i błądząc, szukał, kto by go poprowadził za rękę. Wtedy prokonsul, widząc, co się stało, uwierzył, zdumiony nauką Pana." (Dz 13, 4-12)

Śladami św. Pawła w dzisiejszym Pafos co warto zobaczyć?
Dziś w Pafos możemy wciąż odnaleźć namacalne ślady obecności św. Pawła. Najbardziej znanym i symbolicznym miejscem jest tak zwany "Pręgierz św. Pawła", znany również jako Kolumna św. Pawła. Jest to fragment antycznej marmurowej kolumny, przy której według tradycji apostoł został skazany na chłostę 39 razów zanim stanął przed prokonsulem Sergiuszem Pawłem. Choć nie ma bezpośrednich dowodów historycznych potwierdzających tę konkretną tradycję, kolumna ta stała się ważnym miejscem pielgrzymkowym i symbolem męstwa św. Pawła w obliczu prześladowań.
Ruiny bazyliki Agia Kyriaki Chrysopolitissa: Gdzie dokładnie znajduje się słynna kolumna?
Słynna kolumna, o której mowa, znajduje się na terenie rozległych wykopalisk archeologicznych, w obrębie ruin wczesnochrześcijańskiej bazyliki Agia Kyriaki Chrysopolitissa. To właśnie tutaj, w sercu starożytnego Pafos, możemy poczuć ducha historii i stanąć w miejscu, gdzie według przekazów dokonały się wielkie rzeczy. Ruiny te są częścią większego kompleksu archeologicznego, który świadczy o bogatej przeszłości miasta jako stolicy rzymskiej prowincji.
Jak zwiedzać Park Archeologiczny, by dotrzeć do miejsc związanych z misją Pawła?
Aby odnaleźć miejsca związane z misją św. Pawła, warto zaplanować wizytę w Parku Archeologicznym Kato Pafos, który jest wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Oto kilka wskazówek, jak najlepiej zaplanować zwiedzanie:
- Skieruj się do obszaru Agia Kyriaki: To właśnie tutaj znajduje się bazylika Agia Kyriaki Chrysopolitissa i słynny Pręgierz św. Pawła.
- Zwróć uwagę na tablice informacyjne: W parku znajduje się wiele tablic opisujących poszczególne stanowiska archeologiczne, w tym te związane z okresem wczesnego chrześcijaństwa.
- Rozważ wizytę z przewodnikiem: Lokalny przewodnik może dostarczyć dodatkowych informacji i kontekstu historycznego, pomagając w pełni docenić znaczenie tych miejsc.
- Przygotuj się na spacer: Park jest rozległy, więc wygodne obuwie i nakrycie głowy są zalecane, zwłaszcza w cieplejszych miesiącach.
Czy Pafos to jedyne miasto na Cyprze związane ze św. Pawłem?
Chociaż Pafos jest najbardziej znane z kluczowego wydarzenia nawrócenia prokonsula, nie można zapominać o Salaminie. To właśnie tam św. Paweł i jego towarzysze jako pierwsi wylądowali na Cyprze i rozpoczęli swoją misję ewangelizacyjną, głosząc słowo Boże w synagogach. Salamina była zatem pierwszym punktem kontaktu chrześcijaństwa z wyspą i ważnym etapem podróży, który doprowadził do późniejszych wydarzeń w stolicy prowincji.
Znaczenie Cypru dla wczesnego chrześcijaństwa: podsumowanie misji
Misja św. Pawła na Cyprze, a zwłaszcza wydarzenia w Pafos, miały nieocenione znaczenie dla wczesnego chrześcijaństwa. Była to pierwsza wyspa poza Azją Mniejszą, która została objęta zorganizowaną ewangelizacją przez apostołów. Nawrócenie rzymskiego prokonsula było potężnym sygnałem dla całego Imperium Rzymskiego, dowodząc, że Ewangelia jest siłą zdolną przenikać i zmieniać nawet najwyższe kręgi władzy. Cypr stał się tym samym ważnym przyczółkiem chrześcijaństwa w regionie, otwierając drogę do dalszej ekspansji wiary na nowe tereny.
